TASARRUF ETME.

TASARRUF ETME

Uzun zamandır işimdeki yoğunluktan dolayı bir şeyler yazmayı bırakın okumaya bile vakit bulamıyordum. Şu an Cuma akşamı malumunuz üzere önümüzde iki gün tatil var onun için uzun zamandır yazmak istediğim ve bir türlü vakit bulamadığım ‘TASARRUF ÜZERİNE’ başlıklı yazıma başlamalıyım dedim.

Bu yazımda  tasarruf nedir?  Kavramını açıklamakla başlayıp ikinci aşamada nasıl tasarruf yapılır ? sorusunun yanıtını kendimin de uyguladığım birkaç yöntemle sizlerle paylaşmayı düşünüyorum. Sonuç kısmında ise eğer yazım çok fazla uzamazsa tasarruf edilen tutarın yatırıma yönlendirilmesi ile ilgili birkaç kelam edip yazımı sonlandırmayı düşünüyorum.

Öncelikle nedir bu tasarruf etme ? Tasarruf etme kavramının anlamını öğrenmek için Türk Dil Kurumu Sayfasına baktığımızda bizi 4 açıklama karşılıyor bunlar :

1. bir malın sahibi olmak, onu istediği gibi kullanmak

2. bir şeyi dikkatli ve idareli kullanmak

3. para biriktirmek

4. kısmak

Bana bu dört anlamda çok mantıklı, aklıma yatkın ve açıklayıcı geliyor. Birinci anlamı olan ‘bir malın sahibi olmak, onu istediği gibi kullanmak’ kısmı biraz daha hukuki mesnetini tabir ettiği için bu kelamı geçerek bizi asıl ilgilendiren ikinci anlam olan ‘bir şeyi dikkatli ve idareli kullanmak’ kısmına gelmek istiyorum. Dikkatli ve idareli kullanmak gayet açık ve net bence burada dikkatli ve idareli kullanılması gereken şeyleri saymamız gerekirse benim sıralamam şöyle olur:

1-Ömrümüz (sağlığımız)

2-Zamanımız (vaktimiz)

3-Paramız

Her şeyden önce tasarruf yapalım, para biriktirelim zengin olalım diye sağlığımızdan olmamızın bir anlamı olduğunu düşünmüyorum. Tasarruf yapma kavramını nasıl ne şekilde yapacağımızı internetten araştırmak istediğimizde karşımıza o kadar saçma şeyler çıkıyor ki bunlardan bulduğum birkaç spesifik örneği yazmak istiyorum.

-          Çok su için Su içmek hem sağlık için hem de  finansal açıdan faydalıdır. Her yemekten önce bir büyük bardak su içmeniz hem sindiriminizi kolaylaştırır hem de daha az yemek yemenizi sağlar. Ayrıca yeterli derecede su içtiğiniz zaman kendinizi daha iyi hissedersiniz. Açıkçası bu benim tasarruf ilkelerim içerisindeki yerini alamayacak kadar yavan bir açıklama olmuş.

-          Ellerinizi temiz tutun. Tuvalete girdiğinizde veya çiğ sebzelerle uğraştığınızda ellerinizi yıkayın. Bu sayede her türlü virüse ve bakteriye karşı kendinizi korumuş olursunuz, doktor ve ilaç masraflarını azaltırsınız ve verimliliğiniz düşmez. Bu dünyayı keşfetmeyin ve elleriniz hiç bir zaman kirlenmesin anlamına gelmiyor ancak temel temizlik sağlık faturalarının düşmesine yardımcı olur. Ellerimizi muhakkak ki temiz tutmalıyız ama ben bu açıklamayı da tasarruf etme kavramıyla korelasyona tabi tutmak isteyince aralarında bir illiyet bağı kurulamayacağını düşünüyorum.

Konumuza geri dönecek olursak gerek iyi bir tasarruf yapmak için gerekse yaptığımız tasarrufları ilerde sağlıklı bir şekilde yatırıma çevirebilmek ve sonucunda etkin ve verimli şekilde harcayabilmek için öncelikle sağlığımızdan taviz vermememiz gerekecek.

İkinci olarak zamanı tasarruflu kullanmamız gerekecek zaman bizim en değerli varlığımız neden mi ? Çünkü her şeyi onunla yapıyoruz ve her şeyi onun içerisine sığdırıyoruz ve yine eğer o müsaade ederse yapabiliyoruz. Zaman tasarrufunu ben sadece uykumdan taviz verebilirsem yapabiliyorum bir de hafta sonları ailemden çalarak tabi ki boş vakitlerin de değerlendirilmesi mühimdir fakat ben finans sektöründe çalıştığım için mesai içerisinde ve çalışma günlerinde pek boş  ve değerlendirecek vakit bulamıyorum. Bazı meslek grupları bunu gayet güzel kendilerine sağlayabilirler. Uzun vadeli tasarruf yoluyla ilerde yapmak istemediğimiz bir an önce kurtulmak istediğimiz meslekleri bırakarak bize erken emeklilik yolunu açacak sistemler üzerine kafa yoran bir çok kişi ile sosyal medya üzerinde tanışa fırsatım oldu. Bunlardan biri olan @_lecturer in bir yazısı çok hoşuma gitmişti aklıma geldiği kısımlarını yazmaya çalışayım. Tasarruf yaparak erken emeklilik sistemini kurup işletmek isteyenler çok çalışın , çok okuyun , dil öğrenin ki ilerde zengin olduğunuzda parayı taşıyabilesiniz . Para kültürlü , bilgili ve entelektüel kişiye yakışır. Üstadımızın dediğine harfi harfine katılıyorum öncelikle bilgili olmalıyız. Hangi konularda derseniz Ekonomi , Finans , Hukuk , Sanat , Felsefe , Sosyoloji , Psikoloji , Siyaset , Tarih ve Vergi. Paramızı yönetmemiz için ekonomi ve finansa ihtiyacımız olacak ; finansal işlemler yaparken belki borç alacak ilişkisine gireceğiz bunun için bize hukuk gerekecek , Kitlelerin yatırım enstrümanlarını seçme ve belirli yatırım araçlarına yoğunlaşmaları bunların fiyatlarını yükseltecek tam tersi bu araçlardan uzaklaşmaları fiyatlarını düşürecek . Bu kitlelerin akımlarını incelemek ve bu akımların nedenlerini tespit etmek istediğimizde bize sosyoloji ve psikoloji yardım edecek. İçerisinde yaşadığımız vatanımızın gerek içeride halkıyla gerek dışarıda komşularıyla Avrupa Birliğiyle ABD ile olan ilişkileri de bizim yatırım kararlarımızı ve seçeceğimiz finansal enstrümanlarımızı etkileyecek bu durumda içerisinde bulunduğumuz perspektifi daha iyi algılamamız ve anlamamız için bize siyaset ayna tutacak. Tarihle; geçmişte yapılmış hataları, finansal çılgınlıkları, başarılı tasarruf ve yatırım şekillerini (bu örneği veremeden geçemeyeceğim  Norveç Varlık Fonu) bize gösterecektir.  Felsefe evet bazılarının paragrafın başında –‘’ya tamam ama felsefe neyimize lazım olacak’’ dediğini duyar gibiyim felsefe bize tasarruflarımızı yaparken bir şeylerden fedakarlık ederken bazı şeyleri çevremizdekilerin gerçekleştirdiğini görüp eksikliğini duygusal olarak hissettiğimizde bizim psikolojimizi ve halet-i ruhiyemizi koruyacak zırh olacaktır ve bunun adına ben yatırım felsefesi diyorum. Son olarak vergi ise hiç kaçamayacağımız ölüm kadar gerçek bir kavramdır yeri gelecek tasarrufumuzun yeri gelecek yatırımlarımızın %10-15 belki %20 sini alıp götürecek. Vergi kanunlarını bilmek vergiden kaçınmayı bilmek (dikkat edin vergi kaçırmak demiyorum) bazen bize tasarruflarımızda %5 %10 hatta %15 getiri sağlayabilecektir. Sanat ise bu sıkıcı işlerden bizi bir nebze olsun uzaklaştırarak ‘ e canım bende insanım bunu da hak ettim ’ dememizi sağlayacaktır. Bunun yanına sporu da ekleyebilirsiniz.

Yazımızın gelişme bölümünü de bu şekilde bitirdikten sonra asıl konumuz olan paradan tasarruf kısmına girmiş oluyoruz. Nasıl tasarruf edebiliriz? Ben hiç tasarruf edemiyorum? Ay sonunu getiremiyorum? Genel sorular ve sorunlar bu minvaldedir. Bu cümleleri kuranlar da kendine göre ve yerine göre kısmen haklıdır. Zamanında bende tasarruf edemiyordum aynı sorunları bende yaşıyordum.  Sosyal medya TV kanalları gazete ve dergiler o kadar harcama o kadar reklam odaklı ki insanın bu harcama kültüründen kendini koruması için özel bir refleks geliştirmesi gerekiyor. Daha önceki yazımda Nörofinans kavramından bahsetmiş ve onunla ilgili değerli bir hocamızın yazdığı kitap hakkında bir değerlendirme yazısı yazmıştım. İlgili yazıma buradan ulaşabilirsiniz : https://finansalokuryazarlikuzerine.blogspot.com.tr/2018/03/davranssal-finans-serisi-1.html  davranışsal finansın özellikle reklamcılık ve pazarlama ayağı sizin bizim herkesin bir şeyler alması için çalışıyor. Bu çabayı alt etmek yenebilmek büyük bir mental direnç, savunma mekanizması ve muhafazakar harcama politikası gerektiriyor. Bunu bize yatırım ve tasarruf felsefesi sağlayacak . Bu sorunu çözdüğümüzde bu disiplini kazandığımızda otomatikman tasarruf ta etmiş olacağız. Peki bu kavramı da kafamızda oluşturduğumuza göre ufak ufak tasarruf ipuçlarına geçebiliriz.

Nasıl Tasaaruf edebilirim ???

1-      Lükslerinizi erteleyin. Muhakkak ki herkesin vazgeçemediği bazı kendine göre lüksleri vardır. Ben mesela spor salonu ,yüzme havuzu sıkma meyve suyu bunlar benim lükslerimdir. Sizin de muhakkak lüksleriniz olsun ama bu sigara olmasın. Çok pahalı lükslerde olmasın.

2-      Bunu bir makalede okumuştum. Alışveriş yapmak için markete girdiğinizde mutlaka alacaklarınızın listesi olsun ve listenizde yazanın dışında alışveriş yapmamaya çalışın. Alışveriş için gittiğim marketlerde açıklayacağım şu olay çok dikkatimi çekti : Mesela mağazaya giriyorsunuz alacağınız ürün belli ama rafta öyle bir şey görüyorsunuz  ki ‘sizin almanıza gerek yok evinizde olmasa hiç yokluğunu hissetmezsiniz ama görünce 'aaa bu da lazımdır diyorsunuz.’ Bunu bu marketler nörofinasla başarıyorlar. Normal şartlar altında hiç gerek yok ama görünce ne kadar gerekli olduğu hissi uyandıran ürünler. Bu tür ürünlere kesinlikle kanmıyoruz.

3-      Kredi kartı : Kimseye kredi kartı kullanmayın kredi kartınız olmasın diyemem ama şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki kredi kartı ile yapılan alışverişlerin parası sanki bizim cebimizden çıkmayacakmış gibi yapılıyor ve bunun içindir ki kredi kartı ekstresini görenlerin büyük bir çoğunluğu  ‘’ulan bu sefer çok gelmiş bee’’ diyor. Cebinizde nakit bulundurun hatta 200 TL 100 TL değil 50TL 20 TL 10 TL lik banknotlar olsun bakalım o zaman bir telefon kabına 5 tane 10 TL yi vermeye eliniz gidecek mi ?

4-      İndirim marketlerinin aktüel ürünlerini indirimdeki ürünlerini takip edin bunların içinde gerçek fırsatlar olabiliyor . Örneğin geçen hafta yeğenimin 700 TL ye aldığı televizyonu ben farklı bir indirim marketinden 599 TL ye buldum.

5-      Sabah kahvaltınızı evde yapın ve eğer durumunuz varsa öğlen yemeğinizi evinizde yiyin durumunuz elvermiyorsa öğlen yemeğini evden götürün. Ben bu şekilde ayda 400 -500 TL ye yakın tasarruf sağladım.

6-      Kuru gıda ürünlerini alırken büyük ambalajlı olanlarını tercih edin. Küçüklerine göre daha uygun fiyatlı olduğunu göreceksiniz. Mesela 15’li yumurta yerine 30’lu yumurta tercih edin 1 kg. yerine 5 kg.’lik salça yağ almayı tercih edin.

7-      Her 1 TL’nin hesabını yapın. Kendimden örnek vermem gerekirse ileride temettü emekliliği mantığıyla geleceği olan temettü verimliliği yüksek şirketlerin hisse senetlerini alarak gelecekte oradan sağlayacağım gelirle erken emeklilik planı kuruyorum. Aldığım şirket hisselerinden bir tanesinin fiyatı şu an 1TL ye yakın ve yaklaşık senede net 0,18 TL temettü geliri var. Bundan dolayıdır ki her harcayacağım fazladan 1 TL için hesap yapar bu 1 TL’yi harcamaz ve hisse senedi alırsam bana 0,18 TL getirisi olacak derim.

8-      İş yerinize yemeğinizi götürdüğünüzde bazı şeylerden kısıntılar yaptığınızda çevrenizdekiler sizi garipseyecek belki de size cimri gözüyle bakacaklardır. Hiçbirine aldırmayın dinlemeyin yine uzun vadeli yatırım mantığını iyi kavramış bir dostum olan @kamurandemir35 ‘in dediği gibi  ‘’unutma bu yolda sana cimri diyecekler hesapçı diyecekler seni anlamayacaklar ama sen kimseye aldırış etme gül ve geç unutma. ZENGİNLER VARLIK ALIR , ORTA DİREK YÜKÜMLÜLÜK ALIR , FAKİRLER BİRŞEYLER ALIR.’’  Evet aldırış etmeyeceğiz gülüp geçeceğiz ve geleceği satın almaya çalışacağız.

9-      Unutmayın makro ekonominin dediği gibi yatırım için öncelikle tasarruf gerekir. Tasarruf etmeden hiçbir yatırıma başlayamayız tasarruf için öncelikle bütçemiz açık vermemeli yani bu ne demek oluyor: Harcamalarımız g

elirimizi geçmemeli. Kredi kartının birinden nakit çekerek diğerini kapatıyorsan. Kredili mevduat hesaplarını dibine kadar kullanıyorsan. Sık sık tüketici kredisi çekiyorsan yatırım sana borcunun bitimi kadar uzaktır. Çözüm basit HARCAMAYACAKSIN. Jordan marka spor ayakkabı giymeyeceksin , sevdiğin takımın maç biletine 300-400 TL vermeyeceksin Günde bir paket sigaraya 15 TL vermeyeceksin. Psikolojik olarak hazır olacaksın ve rahat olacaksın.

Yazım beklediğimden de biraz daha uzun oldu bundan dolayı üçüncü kısım olan tasarrufların yatırıma yönlendirilmesi kısmını bir sonraki yazıma erteliyorum. Herkese iyi okumalar. Umarım faydası olur. Unutmayınız bende finansal okuryazarlık ve diğer konularda bir şeyler yazmaya yeni başlayan biriyim benden lütfen tam profesyonellik beklemeyiniz. Hedefimiz Mahfi EĞİLMEZ hocamız gibi olmaktır. Bu yolda ufkumu açan @_lecturer , @KamuranDemir35 , @lattedenborsaya dostlarıma da teşekkürü borç bilirim.